Popol Vuh II, 8
E ora ei nan a bai, kada un ku su serbatana, i nan a bai bahando den direkshon di Xibalbá. Mashá lihé nan a baha e tretnan di trapi i nan a pasa entre vários riu i baranka. Nan a pasa entre algun para i e paranan akí yama Molay.
Nan a pasa tambe un riu infektá ku materia den deskomposishon i un riu di sanger, kaminda lo mester a destruí nan segun esnan di Xibalbá a pensa: pero nan no a mishi ku e awa shushi ku nan pia, sino ku nan a traves’é riba nan serbatana.
Nan a sali djei i nan a yega na kuater kaminda ku ta krusa otro. Nan tabata sa masha bon kua ta e kamindanan ku ta bai Xibalbá: e kaminda pretu, e kaminda blanku, e kaminda kòrá i e kaminda bèrdè. Asina pues, nan a okupá un animal yamá Xan, ku mester a bai buska e notisianan ku nan a mand’é bai buska.
‘Pika nan un pa un; pika promé esun sintá te dilanti i kaba na pika nan tur, pasobra ta esei ta e parti ku ta toka abo hasi, chupa sanger di hende na kaminda,’ nan a bisa e sangura grandi.
‘Masha bon,’ e sangura a kontestá. I mesora el a tuma e kaminda pretu i el a bai derechitu pa e pòpchinan di palu tur na adorno sintá na e promé kareda. El a pika esun di promé, pero esaki no a papia; kaba el a pika e otro, el a pika e di dos ku tabata sintá ei, pero esun akí tampoko no a papia.
El a pika e di tres despues; e di tres di esnan ku tabata sintá ei tabata Hun-Camé. ‘Ai!’ e di ora el a sinti ku algu a pik’é.
‘Ta kiko esei, Hun-Camé? Kiko ta loke a pika bo? Bo no sa ta ken a pika bo?’ e di kuater di e Señornan sintá ei a puntra.
‘Kiko tin, Vucub-Camé? Kiko a pika bo?’ e di sinku di esnan sintá ei di.
‘Ai! Ai!’ Xiquiripat di e ora ei. I Vucub-Camé a puntr’é: ‘Ki falta Xiquiripat? Kiko a pika bo?’ I ora esun di seis sintá ei a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Ta kiko esei, Cuchumaquic?’ Ahalpuc a puntr’é. ‘Kiko ta loke a pika bo?’ I e di shete sintá ei ora el a sinti ku a algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko tin, Ahalpuh?’ Ahalcaná a puntr’é. ‘Kiko a pika bo?’ I ora e di ocho sintá ei a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko tin Ahalcaná?’ Chamiabac a puntr’é. ‘Kiko a pika bo?’ I ora e di nuebe sintá ei a sinti ku algu pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko esei ta, Chamiabac?’ Ahalcaná a puntr’é. ‘Kiko a pika bo?’ I ora e di dies di esnan sintá ei a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko ta pasando, Chamiaholom?’ Chamiabac a puntra. ‘Kiko a pika bo?’ I esun di djesun sintá ei ora el a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko ta sosodiendo?’ Chamiaholom di. ‘Kiko a pika bo?’ I esun di diesdos di esnan sintá ei ora el a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Ta kiko esei Patán?’ nan a puntr’é. ‘Kiko a pika bo?’ I esun di djestres di esnan sintá ei ora el a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko a pasa, Quicxic? Patán a puntr’é. ‘Kiko a pika bo?’ I e di djeskuater di esnan sintá ei na su turno ora el a sinti ku algu a pik’é, e di: ‘Ai!’
‘Kiko a pika bo, Quicrixcac?’ Quicré a puntr’é.
Asina ei tur e nòmbernan a kai pa tur hende tende; asina ei, tur hefe, un pa un a menta nòmber di otro. I di e manera akí a tende kada ken di esnan sintá na su lugá bisa nòmber di otro.
Ni un solo nòmber no a ked’afó. Nan tur a kaba na bisa un nòmber ora un kabei ku Hunahpú a ranka for di su pia a pika nan. Den realidat no ta un sangura ku a bai pa skucha nòmber di tur hende di parti di Hunahpú i Ixbalanqué a pika nan; ta un forma simbóliko di registrá nòmber.
E muchanan a sigui nan kaminda i nan a yega kaminda esnan di Xibalbá ta.
‘Saludá e Señor, esun ku ta sintá,’ un di nan di pa despistá e otronan.
‘Esei no ta un Señor, e no ta mas ku un pòpchi di palu,’ nan di i nan a sigui kana. Djei, nan a kuminsá saludá.
’Saludo, Hun-Camé! Saludo, Vucub-Camé! Saludo, Xiquiripat! Saludo, Chucumaquic! Saludo, Ahalpuh! Saludo, Ahalcaná! Saludo, Chamiabac! Saludo, Chamiaholom! Saludo, Patán! Saludo, Quicxic! Saludo, Quicré! Saludo, Quicrixcac!’ Asina nan a bisa ora nan a yega dilanti di kada un. I mirando nan den kara nan a bisa nan nòmber, sin ku nan a faya nòmber di ni unu so di nan tur.
Pero loke esakinan tabata deseá ta ku lo no a deskubrí nan nòmber.
‘Boso bin sinta aki,’ a bisa nan, sperando ku nan lo a sinta riba e asiento ku a indiká nan.
‘Esaki no ta asiento pa nos, ta djis un piedra ardiente,’ Hunapuh i Ixbalanqué a rospondé, i no por a vense nan.
‘Ta bon, boso bai e kas ayá,’ a bisa nan. I e ora ei nan a bai drenta e Kas Skur. I ei tampoko no a logra vense nan.
(* E kabei di pia di Hunahpú ta un sorto di strategia partikular, o sea un sorto di hèrmènt mágiko).
(tradusí pa Lucille Berry-Haseth)
