De koningin

Hoe hard hij ook rende, de krijgers van Queen Nzinga wisten de gespierde, atletische Mbundu te omsingelen en overmeesteren. Slaafgemaakt voor de rest van zijn leven. Mbundu maakte geen schijn van kans op genade van queen Nzinga in het jaar 1630. Al weken lag een WIC schip geankerd vóór de kust van Noord Angola, zuidwaarts alle kustplaatsen tot aan Luanda afstruinend naar slaafgemaakten . Dit gebied heette toen nog Ndongo & Matamba. Na de dood van king Ngola, hun machtige vader, nam Nzinga de macht over van haar zwakke broer. Queen Nzinga, een dappere krijgsvrouw in oorlog met de Portugese kolonisatoren, die haar geen respect hadden getoond tijdens de onderhandelingen. Een lijfwacht moest knielen en op zijn handen steunen zodat Nzinga, op zijn rug zittend, op gelijk niveau met de Portugezen kon communiceren. Ze toonde hen niet de mindere te zijn van blanke indringers. Om strategische redenen sloot deze onverschrokken West-Afrikaanse Queen een verbond met de Nederlanders omstreeks 1627. Nadat de WIC slavenmarkten had geopend op Curaçao en Sint Eustatius, leverde Nzinga hen per jaar maar liefst 13.000 slaafgemaakten. Haar leger nam die mensen gevangen in de Congo en Angola. Er was geen uitweg voor de geketende Mbundu. De trotse man weende: “Ik haat Nzinga niet. Maar ik heb niets om mee te nemen als herinnering aan mijn geliefde familie en prachtige land. Behalve mijn naam, ik heb alleen mijn naam. Die blijft van mij en mijn nakomelingen.”

Magna, de beste mondi-expert van Curaçao, zat naast Apollonia in de auto. Ze was deze zondag haar gids voorbij het Shete Boka gebied. Apollonia reed in een Hilux pick-up zonder front wheel drive, maar ze was een uitstekende bestuurder. De autopaden daar werden met opzet niet onderhouden om de ongerepte natuur van het kustgebied te behoeden tegen bezoekersoverlast. Het gebied behield zo haar authentieke schoonheid. Hier en daar hadden natuur beheersorganisaties zelfs wegversperringen opgeworpen. Voor Magna was dit allemaal kinderspel: “Denk nooit dat je rechtsomkeer moet maken bij zo’n versperring. Goed kijken Apo, vissers en buurtbewoners maken altijd een nieuw paadje ernaast. Kijk, daar is er zo een smal weggetje naast die keistenen waarlangs we kunnen rijden. Snap je wat ik bedoel ?” Apollonia had de wijze les van haar mondimeester begrepen. “Ja Magna, ik moet altijd links en rechts van de versperring kijken”. Later die dag zou ze zelfs heel veel baat hebben bij deze tip. In de loop van de tijd had ze veel respect voor haar maestra gekregen: een stoere, angstloze vrouw die intimiderend overkwam en respect afdwong. Magna wist werkelijk alles van de natuur op Curaçao. Fysiek begon Magna wel achteruit te gaan. Waar ze voorheen een hele dag op monditour kon vertoeven, bestemde ze daar nu slechts de ochtend voor.
Nadat ze Magna thuis had afgezet besloot Apollonia, nu ze toch pariba was, even te gaan kijken bij landhuis Santa Catharina. Maar de poort van het landgoed was op een ketting met hangslot. Daar vlakbij stond een zwarte double cabin pick-up met open motorkap geparkeerd. De eigenaar wenkte haar tot stoppen, Maar Apollonia gebaarde neen met haar wijsvinger. Ze was niet van plan een vreemde man met motorpech in de mondi te hulp te schieten. Te gevaarlijk, ze maakte snel rechtsomkeer. Toen de man in de spiegel uit zicht was, ging ze rechts een pad op. Het liep dood op een heuvel, er viel daar verder niets te bezichtigen. Terugrijdend zag ze ineens die man komen aanlopen, Met ontbloot bovenlijf en iets in zijn rechterhand dat op een machete leek ? Ja, het was een machete! Apollonia deed haar deuren op slot en de ramen helemaal dicht. De man week uit naar de rechterkant van het pad. Bij het passeren verscheen er een grijns op zijn gezicht. Apollonia gaf vol gas, maar moest toch weer afremmen. Hij had met zijn pick-up de uitgang van het pad geblokkeerd. “Dus toch geen autopech die klootzak!” In de spiegel zag ze de man nu op een draf dichterbij komen. Vliegensvlug keek ze naar links en rechts. Rechts stond de neus van zijn pick-up tegen een paal met erfafrastering. Links met de achterbumper tegen een driekwart meter hoge puinstapel van stenen, grof vuil en takken. Inmiddels kwam die kerel aanrennen, zwaaiend met zijn machete. Apollonia had geen front wheel drive, zo een hoge stapel kon ze niet nemen. Ze verstijfde. De man was nu zo dichtbij, hij kon elk moment in haar achterbak springen. Ze begon te huilen: “Magna yudami. Kiko mi tin ku hasi? Mi kareda di biná a kaba. Mi no mester a bin akinan mes. Magna mi ta bai muri.”
Apollonia kreeg een zwarte waas voor haar ogen, die wit werd en daarna rood. Vanuit die rode nevel echode ineens een diepe, gezaghebbende stem:
“Kua Magna ? Aki ta papia Nzinga, reina di Ndongo i Matamba. Mi no a skapa Mbundu. Pero lo mi skapa su sanger di Mbundu, su desendiente Apollonia. Pa bo sobrebibí bo tin ku sometebu na mi diktadura. Sigui mi komandonan awó.
Bira bo stûrwil pa man robes.
Duna gas i subi e bulto ku bo outo.
Primi gas. Subi e bulto.
Primi gas duru !!! Subi!!
Ami, Nzinga, ta tuma over pa Apollonia. Un abusadó ku machete riba un muhé Mbundu? Nzinga tin rabia riba hòmber kobarde !”

Apollonia opende haar ogen. Haar auto stond in de rustige woonwijk van Santa Catharina in de schaduw van een grote eucalyptus boom. Ze draaide de sleutel om, de motor startte normaal. Bij het wegrijden hoorde ze de muffler van haar pick-up over het wegdek rammelen. Ze reed door, ze voelde zich doodmoe, ze wilde naar huis. Ze wist niet wat er nou precies was gebeurd. Had ze alles misschien gedroomd ? Een man was in de achterbak gesprongen en had met zijn machete de ruit van haar portier ingeslagen.
De volgende ochtend stuurde Magna al vroeg een foto via whatsapp en wilde weten of Apollonia daar iets vanaf wist. De best verkopende ochtendkrant van Curaçao kopte:

“Man zwaargewond in mondi Santa Catharina aangetroffen.
Gewapend met machete’’.